Sürücü aşırı ısınma hatası, motor sürücüsünün iç sıcaklığı güvenli sınırı aştığında ortaya çıkar. Ekranda markaya göre F4, A504, OHF ya da OH gibi bir kod görülür ve sürücü çoğu zaman çıkışı keserek motoru durdurur. Bu rehberde aşırı ısınma arızasının ne anlama geldiğini, Siemens ve Schneider Electric’in resmi dokümanlarında sayılan nedenleri ve yetkili personelin hangi sırayla kontrol yapabileceğini anlatıyoruz.
Sürücü aşırı ısınma hatası ne anlama gelir?
Sürücünün güç katındaki yarı iletkenler çalışırken ısı üretir. Bu ısı soğutucu (heatsink) ve fan yardımıyla dışarı atılır. Soğutucu üzerindeki sıcaklık sensörü sınır değeri aştığını gördüğünde sürücü kendini korumak için önce uyarı, ardından arıza verir. Schneider Electric’in Altivar 71/61 için yayımladığı destek makalesine göre bu sensör transistör modülünün yakınındadır ve arıza, soğutucu yaklaşık 100 °C’ye ulaştığında devreye girer.
Kod adları markadan markaya farklıdır, bu yüzden her zaman kendi cihazınızın kılavuzuna bakın. Kod yapılarının genel mantığı için sürücü hata kodları nasıl okunur rehberimize göz atabilirsiniz.
Markalara göre inverter aşırı ısınma kodları
- Siemens SINAMICS V20: A504 “Converter overtemperature” bir uyarıdır; F4 aynı adla sürücüyü durduran arızadır. F5 “Converter I2t” ise sürücünün aşırı yüklenme hesabıyla ilgilidir ve kılavuza göre yük kullanım değeri (r0036) uyarı seviyesinin altına inmeden silinemez. Motorun kendisinin aşırı ısınması ayrıca F11 “Motor overtemperature” ile gösterilir.
- Schneider Altivar ATV320 ve ATV71/61: OHF “Drive overheat” (sürücü aşırı ısınması) kodu kullanılır.
- Schneider Altivar 212: Aynı durum OH koduyla görülür.
Bu markaların diğer kodları için Siemens sürücü hata kodları ve Altivar hata kodları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Aşırı ısınmanın olası nedenleri
Siemens’in V20 kılavuzu ve Schneider Electric’in Altivar destek makaleleri benzer nedenleri sayar. Bunları üç grupta toplayabiliriz.
1. Soğutma fanı arızası ve hava akışı
- Soğutma fanının dönmemesi veya yavaş dönmesi,
- Fanın ya da havalandırma açıklıklarının toz, kir veya yabancı cisimle tıkanması,
- Pano havalandırma menfezinin kapalı veya tıkalı olması,
- Kurulum kılavuzunda istenen montaj boşluklarına uyulmaması. Örneğin Siemens V20 için üstte ve altta en az 100 mm boşluk istenir.
2. Ortam sıcaklığı ve yerleşim
- Pano veya oda sıcaklığının cihazın izin verdiği değeri aşması. V20 kılavuzunda çalışma sıcaklığı üst sınırı 60 °C’dir, ancak 40 °C’nin üzerinde akım değeri düşürülerek (derating) çalışılması gerekir.
- Sürücünün yakınında başka bir ısı kaynağının bulunması (Schneider ATV212 makalesi),
- Yüksek rakımda kurulum: V20 kılavuzu 1000 m üzerinde çıkış akımının düşürülmesini öngörür.
3. Yük, ayarlar ve donanım
- Yükün veya yük döngüsünün (sık kalkış-duruş) sürücü için fazla ağır olması,
- Motor gücünün sürücü gücüyle uyumlu olmaması,
- Darbe (anahtarlama) frekansının varsayılan değerin üzerine çıkarılmış olması; Siemens bu durumda varsayılan değere dönülmesini önerir,
- Sıcaklık sensörünün veya fan besleme kartının arızalı olması (Schneider ATV71/61 ve ATV212 makaleleri).
Ağır yük aynı zamanda akımı da yükseltir. Arıza ısınmadan önce akım koduyla geliyorsa sürücüde aşırı akım hatası yazımız daha yol gösterici olabilir.
Güvenlik uyarısı: Kod okumak, sıcaklık durumunu ekrandan izlemek ve fanı dışarıdan gözle kontrol etmek herkes için uygundur. Kapak açma, fan veya fan kartı kontrolü, kablo sökme ve gerilim ölçümü gibi işler yalnızca yetkili elektrik personeli tarafından; enerji kesilip kilitlendikten, cihaz etiketindeki/kılavuzdaki deşarj süresi beklendikten ve gerilim olmadığı ölçülerek doğrulandıktan sonra yapılmalıdır. Sıcaklık korumasını kapatarak veya fanı köprüleyerek çalışmaya devam etmeyin. Ayrıntılar: Güvenlik Uyarısı.
Yetkili personel için ilk kontroller
- Kodu ve zamanını kaydedin. Arıza geçmişinden kodun ne zaman ve hangi yükte geldiğini not edin. Önce uyarı (ör. A504) mı geldi, yoksa doğrudan arıza mı? Sıcak saatlerde veya yoğun üretimde tekrar etmesi ortam ve yük kaynaklı bir soruna işaret eder.
- Sürücünün soğumasını bekleyin. Schneider, ATV320 ve ATV212 makalelerinde yeniden çalıştırmadan önce sürücünün soğumasını ister. Soğumadan yapılan resetler arızayı kısa sürede geri getirir.
- Isıl durumu ekrandan izleyin. ATV320’de izleme menüsündeki THd (Drv.thermal state) değeri sürücünün ısıl durumunu gösterir; Schneider’e göre %100 nominal, %118 OHF eşiğidir. Diğer markalarda da benzer bir izleme parametresi bulunur; kılavuzunuza bakın.
- Fanın döndüğünü doğrulayın. Siemens, sürücü çalışırken fanın dönmesi gerektiğini belirtir. Schneider ATV320’de fanlar ısıl durum %70’e ulaştığında devreye girer; yani sürücü soğukken fanın durması tek başına arıza değildir.
- Havalandırmayı ve çevreyi kontrol edin. Pano menfezleri, filtreler ve sürücünün hava giriş-çıkışları açık mı? Montaj boşlukları korunmuş mu, yakında ısı kaynağı var mı? Pano içini temizleme işi enerji kesildikten sonra yetkili personel tarafından yapılmalıdır.
- Yükü ve ayarları gözden geçirin. Motor gücünün sürücüyle uyumunu ve yük döngüsünü kontrol edin; darbe frekansı yükseltilmişse varsayılana dönmeyi değerlendirin. Parametre değişikliklerini makine üreticisinin veya sorumlusunun onayıyla, eski değeri kaydederek yapın.
Ne zaman teknik servis çağrılmalı?
- Fan çalışıyor, havalandırma açık ve ortam sıcaklığı normal olduğu hâlde arıza sürüyorsa (Schneider ATV212 makalesi bu durumda sürücünün onarım veya değişim gerektirdiğini belirtir),
- Fan hiç dönmüyorsa veya fan besleme kartından şüpheleniliyorsa,
- Sürücü soğukken bile aşırı ısınma kodu geliyorsa (sensör arızası olasılığı),
- Panoda yanık kokusu, renk değişimi veya is izi görüyorsanız.
Özet
| Belirti | Olası neden | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Sıcak saatlerde arıza | Yüksek ortam sıcaklığı | Pano/oda sıcaklığı, havalandırma |
| Fan sesi yok | Fan veya fan kartı arızası | Fanın dönüşünü gözle kontrol, servis |
| Yoğun yükte arıza | Ağır yük döngüsü, güç uyumsuzluğu | Motor ve sürücü değerleri, yük döngüsü |
| Soğukken de arıza | Sıcaklık sensörü arızası | Teknik servis |
Sık sorulan sorular
Sürücü soğuyunca arıza kendiliğinden silinir mi?
Çoğu sürücüde arızanın resetlenmesi gerekir ve sıcaklık sınırın altına inmeden reset kabul edilmeyebilir. Siemens V20’de F5, yük kullanım değeri uyarı seviyesinin altına düşmeden silinemez. Reset öncesi nedeni mutlaka bulun.
Sürücü fanı neden sürekli dönmüyor?
Bazı sürücüler fanı sıcaklığa göre çalıştırır. Schneider ATV320’de fanlar ısıl durum %70’e ulaştığında devreye girer. Sürücü çalışıp ısındığı hâlde fan dönmüyorsa durum incelenmelidir.
Pano kapağını açık bırakarak soğutmak doğru mu?
Hayır. Açık pano, enerji altındaki parçalara erişim ve toz girişi riski yaratır. Kalıcı çözüm, havalandırmanın düzeltilmesi, montaj boşluklarının sağlanması veya gerekirse pano soğutmasının iyileştirilmesidir.
Bunlara da göz atın
Kaynaklar
- Siemens – SINAMICS V20 Compact Operating Instructions (12/2024): F4, F5, F11, A504
- Schneider Electric – What causes an OHF Overheating fault on the ATV320 drives?
- Schneider Electric – When does the Drive Overheat Fault (OHF) occur in Altivar 71/61 drives?
- Schneider Electric – What causes an OH Fault on an ATV212 S-Flex?
Bu içerik üreticilerin resmi dokümanları esas alınarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; cihazınızın kılavuzunun ve yetkili teknik servisin yerini tutmaz.
Bir Cevap Yazın