Mitsubishi E.THM hatası: motor termal koruma arızası

Mitsubishi E.THM hatası, FR serisi inverterlerde elektronik termal aşırı yük rölesinin devreye girdiğini bildiren bir koruma hatasıdır. Motor, nominal akımını aşan bir yük altında çalışmaya devam ettiğinde sürücü, içindeki sanal ısınma modeli aracılığıyla bu durumu algılar ve çıkışı keser. Bu yazıda mitsubishi e.thm hatası neden oluştuğunu, hangi kontrollerin yapılması gerektiğini ve ne zaman yetkili servis çağrılması gerektiğini ele alıyoruz.

E.THM hatası ne anlama gelir?

Mitsubishi FR serisi inverterler, motoru harici bir termal röleye gerek kalmadan korumak için yazılım tabanlı bir elektronik termal model kullanır. Bu model; motorda ölçülen akım, geçen süre ve Pr.71 (Applied Motor) parametresiyle tanımlanan motor tipini birlikte değerlendirerek sanal bir ısınma değeri hesaplar. Pr.9 parametresine girilen motor nominal akımı esas alınarak belirlenen eşiğin %85’ine ulaşıldığında TH ön uyarısı görünür; eşik aşıldığında ise sürücü çıkışını keser ve operatör panelinde E.THM göstergesi belirir.

E.THM, FR-E700, FR-A700, FR-A800, FR-E800, FR-F800 ve FR-D700 dahil birçok Mitsubishi inverter serisinde yer alır. Hata, harici bir aşırı yük koruması gibi görev görse de çok sayıda motor ya da özel motor türleri (çok kutuplu motorlar, bant konveyör motorları) için yeterliliği sınırlıdır; bu durumlarda inverter çıkışına harici termal röle eklenmesi gerekir.

Olası nedenler

E.THM arızasının en yaygın tetikleyicileri şunlardır:

• Motor aşırı yüklü çalışıyor: Makine mekanik yük artışı (sıkışma, aktarma organı hasarı, kavrama kayması) motorun gerçek akımını nominal değerin üzerine çıkarır.
• Pr.9 parametresi yanlış ayarlı: Motor nominal akımı yerine yanlış bir değer girilmişse termal model hatalı hesap yapar. Düşük ayar gereksiz trip, yüksek ayar ise yetersiz koruma anlamına gelir.
• Düşük hızda uzun süreli çalışma: Standart motorların soğutma fanı mil devriyle döner. Düşük frekanslarda fan hızı düştüğü için soğutma kapasitesi azalır. Pr.71 ile motor tipi bildirilmezse model bu durumu dikkate almaz.
• Pr.71 (Applied Motor) yanlış ayarlı: Sabit tork motorları standart motorlardan farklı bir termal karakteristiğe sahiptir. Pr.71 doğru girilmezse model yanlış bir ısınma eğrisi kullanır.
• Birden fazla motor paralel bağlı: Tek invertere bağlı birden fazla motor sürülüyorsa elektronik termal model toplam akımı tek motor için değerlendirir ve bireysel koruma sağlanamaz. Her motor için harici termal röle gereklidir.

Mitsubishi E.THM hatası için ilk kontroller

Aşağıdaki adımlar yalnızca yetkili elektrik personeli tarafından, enerji kesildikten ve deşarj süresi beklendikten sonra uygulanmalıdır.

1. Motor akım kaydına bakın: Sürücünün izleme menüsünden veya AM/CA terminali üzerinden motor akımını kontrol edin. Nominal motor akımını sürekli aşıyorsa yük tarafını inceleyin.
2. Pr.9 parametresini doğrulayın: Motor plakasındaki nominal akım (A) ile Pr.9’daki değer örtüşmeli. Yanlışsa motoru durdurarak düzeltin ve sürücüyü yeniden devreye alın.
3. Pr.71 (Applied Motor) ayarını gözden geçirin: Sabit tork motoru kullanılıyorsa Pr.71 buna göre ayarlanmalı. Bu parametre, termal modelin doğru eğriyi kullanmasını sağlar.
4. Makine mekanik durumunu kontrol edin: Yataklar, dişli kutusu, kavrama ve iş makinesinin aktarma organlarında sıkışma ya da aşırı sürtünme olup olmadığını inceleyin.
5. Soğutma koşullarını değerlendirin: Motor ve sürücü çevre sıcaklığı uygun mu? Motor soğutma fanı dönüyor mu? Makine odası havalandırması yeterli mi?
6. Trip geçmişini okuyun: FR-A800 ve FR-E800 serisi sürücülerde Pr.997 (Fault Initiation) ya da hata geçmişi menüsü aracılığıyla önceki arızalar ve trip anındaki akım değeri okunabilir.

Ne zaman teknik servis çağrılmalı?

Aşağıdaki durumlarda kendi başına çözüm aranmamalı; yetkili teknik servis müdahalesi gereklidir:

• Parametreler doğru ve yük normal olmasına karşın E.THM tekrarlıyorsa (motor sargı yalıtımı bozulmuş olabilir; termal korumayı tetikleyen soğutucu ısınmasıyla karıştırılmamalı).
• Motor gürültü, titreşim veya yanık kokusuyla birlikte durmuşsa; sargı hasarı söz konusu olabilir, motor bakım veya değişim gerekebilir.
• Çok motorlu uygulamalarda harici termal röle devreye alınacaksa; bağlantı şeması ve parametre değişiklikleri için sistem mühendisi desteği alınmalıdır.
• Yük analizi ve akım profili ölçümü için klemens ve motor tarafında kapsamlı test yapılması gerekiyorsa.

Özet

Parametre	Bilgi
Hata kodu	E.THM
Açıklama	Elektronik termal röle devreye girdi — motor aşırı yük trip
Etkilenen seriler	FR-E700, FR-A700, FR-A800, FR-E800, FR-F800, FR-D700
En yaygın neden	Aşırı yük veya Pr.9 yanlış ayarlı
İlk kontrol	Motor akımı ve Pr.9 / Pr.71 parametrelerini doğrula
Tekrar resetleme	Neden bulunmadan tekrar resetleme yapılmamalıdır

Sık sorulan sorular

E.THM arızasından sonra sürücüyü nasıl resetlerim?

Temel neden giderilmeden resetleme yapılmaması önerilir. Yük azaltılıp motor soğuduktan sonra operatör panelindeki STOP/RESET tuşuna basılabilir ya da harici RES terminali kullanılabilir. Trip sebebi çözülmemişse sürücü kısa sürede tekrar trip edecektir.

Pr.9 değerini nasıl doğru ayarlamalıyım?

Pr.9’a motor plakasındaki (nameplate) nominal akım değeri girilmelidir. Birden fazla motor bağlıysa bu yöntem yetersizdir; her motor için ayrı harici termal röle kullanılmalı ve Pr.9 büyük bir değere ayarlanarak elektronik termal koruma devre dışı bırakılmalıdır.

E.THM ile E.THT arasındaki fark nedir?

E.THM motor termal koruma arızasıyken, E.THT inverter ısı emicisinin (soğutucu fin) aşırı ısınmasından kaynaklanan bir sürücü koruma arızasıdır. E.THM yük kaynaklı ve motor odaklıdır; E.THT ise sürücü soğutma sorunundan kaynaklanır.

---

Kaynaklar

• Mitsubishi Electric FA – FR-E800 Serisi Arıza Kodu Listesi (mitsubishielectric.com)

Bu içerik üreticilerin resmi dokümanları esas alınarak hazırlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; cihazınızın kılavuzunun ve yetkili teknik servisin yerini tutmaz.